گردشگری و توسعه روستایی، از شعار تا عمل

دکتر حسن تقی زاده انصاری

فعال صنعت گردشگری

 

شعار سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در 27 سپتامبر 2020 «گردشگری و توسعه روستایی» تعیین شده است تا از ظرفیت‌های بی‌بدیل و منحصربه‌فرد این بخش در ایجاد توسعه اقتصادی و فراهم آوردن فرصت‌هایی در خارج از شهرهای بزرگ استفاده شود. اما چرا سازمان UNWTO توجه همگان را در روز جهانی گردشگری (27 سپتامبر 2020) علیرغم وجود بحران کرونا و خسارت‌های ناشی از آن در حوزه گردشگری، به این موضوع مهم جلب کرده است؟

گردشگری روستایی یکی از فعالیت‌های مهم اقتصادی مورد توجه است که گروهی آن را بخشی از بازار گردشگری و گروهی دیگر آن را سیاستی برای توسعه روستاها قلمداد می‌نمایند.

مهاجرت از روستاها به شهرهای بزرگ و کوچک و خالی شدن سکونت‌گاه‌های روستایی و تغییر سبک زندگی مردم جهان به زندگی صنعتی از عواملی است که موجب شده است سیاستمداران به توسعه روستاها از طریق گردشگری اهمیت دهند. شاید گردشگری روستایی راه‌حلی برای همه دردها، مسائل و مشکلات نواحی روستایی نباشد اما یکی از شیوه‌های اثربخشی است که می‌تواند آثار مهم اقتصادی در پی داشته باشد.

همانطور که گردشگری روستایی حجم تقاضا برای هنرهای دستی و دیگر فعالیت‌هایی که به نیروی کار بیشتر نیاز دارند را بالا می برد، به همان اندازه هم گردشگرانی را خارج از فضای اقتصاد روستا جذب می‌کند که از یک طرف شرایطی را برای بازسازی سکونت‌گاه‌های روستایی که خالی از سکنه شده‌اند فراهم آورده و مهاجرت معکوس ایجاد می کند، و از طرف دیگر به ایجاد شغل و توانمندسازی روستائیان و همینطور کاهش فقر و توزیع ثروت و احیای هنر، فرهنگ، و غذاهای بومی محلی کمک شایانی می‌نماید.

بی‌شک انتخاب این شعار برای روز جهانی گردشگری و سال پیش رو در شرایط کنونی بحران، مؤکد و ضروری است. توجه به ظرفیت‌های بی‌نظیر صنعت گردشگری برای رشد و توسعه مناطق روستایی، حفظ و پاسداشت آداب و سنن بی‌بدلیل روستایی، حمایت از پروژه‌های حفاظت از محیط زیست، و کمک به جوامع محلی روستاها برای حفظ و نگهداری از میراث فرهنگی و طبیعی منحصربه‌فرد آنها، ضروری به نظر می‌رسد.

مفهوم گردشگری پایدار مدتی است که جایگاه خود را پیدا کرده است. گردشگری پایدار می‌تواند سهم بسزایی در تنوع‌سازی اقتصاد و توسعه پایدار داشته باشد. ایجاد شغل و درآمد موجب توسعه مناطق کم ‌برخوردار و توسعه نیافته می‌شود. از سوی دیگر و با توجه به اکولوژی منطقه، از تخریب جلوگیری کرده و به سوی حفاظت گام برمی‌دارد. ایران نیز به لحاظ دارا بودن روستاهای بکر و خاص، در زمینه گردشگری روستایی بسیار توانمند است؛ که از آن جمله می‌توان به ابیانه، ماسوله، کندوان، و جواهرده اشاره کرد. اما در این میان، روستاهایی هم هستند که علیرغم برخورداری از پتانسیل‌های مهم اقتصادی، کشاورزی، و گردشگری، متاسفانه ساکنان آنها راه شهرها را در پیش گرفته‌اند. در این میان پیشنهاد می‌شود همگام با توجه جهانیان به توسعه روستایی، در درجه‌ی نخست فرهنگ‌سازی، اطلاع‌رسانی، و تبلیغات صحیح با توجه به گردشگری پایدار همراه با تهیه و تصویب طرحی جامع برای مناطق روستایی گام برداشته شود. همچنین در این میان، توجه به ساخت و بهبود زیرساخت‌های لازم به‌منظور حفظ و احیای روستاهای مستعد و هدف گردشگری، ارائه مشوق‌های لازم به فعالان محلی برای فراهم کردن مشارکت حداکثری روستائیان، و آموزش جوامع محلی و ترویج رعایت کدهای اخلاقی از سوی گردشگران و دست‌اندکاران، با توجه به اهداف هفده گانه‌ی توسعه پایدار سازمان ملل متحد، تاکید می‌شود.

لذا ارائه و یا تجدید نظر در نحوه‌ی در نظر گرفتن مشوق‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای جلب مشارکت حداکثری بخش خصوصی، و حمایت‌های قانونی لازم و تسهیل‌گر به‌منظور سرمایه‌گذاری مولد در مناطق روستایی نیز از جمله عواملی هستند که سیاستگذاران باید به آن توجه نمایند تا شعار «گردشگری و توسعه روستایی» به مقام عمل درآید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست